سفر به ارمنستان، ترکیه و عراق از نظر دریافت ارز یک قاعده مشترک ندارد. طبق رویه جاری، ارز مسافرتی عمومی به سفرهای هوایی خارج از کشور تعلق میگیرد و سقف آن برای هر فرد بالای ۵ سال، سالانه معادل ۵۰۰ یورو است. اما سفرهای زمینی، ریلی و دریایی در سامانه عمومی ارز مسافرتی مشمول این […]
سفر به ارمنستان، ترکیه و عراق از نظر دریافت ارز یک قاعده مشترک ندارد. طبق رویه جاری، ارز مسافرتی عمومی به سفرهای هوایی خارج از کشور تعلق میگیرد و سقف آن برای هر فرد بالای ۵ سال، سالانه معادل ۵۰۰ یورو است. اما سفرهای زمینی، ریلی و دریایی در سامانه عمومی ارز مسافرتی مشمول این سهمیه نیستند. عراق یک استثنای مهم هم دارد؛ در ایام اربعین ۱۴۰۵ سهمیهای جداگانه تا ۲۰۰ هزار دینار عراق برای زائران واجد شرایط در نظر گرفته شد. بنابراین برای مقایسه سه مقصد باید هم نوع سفر و هم نوع سهمیه را دید، فقط نام کشور را مد نظر قرار ندید.
ارمنستان یکی از مقصدهایی است که مسافران ایرانی هم با پرواز و هم از مسیر زمینی به آن میروند. همین موضوع باعث شده درباره سهمیه سفر زمینی و هوایی ابهام زیادی وجود داشته باشد. بر اساس مقررات فعلی سامانه ارز مسافرتی، سهمیه عمومی فقط برای سفر هوایی قابل دریافت است.
اگر مقصد پرواز ارمنستان باشد، هر مسافر ایرانی بالای ۵ سال میتواند سالانه تا سقف معادل ۵۰۰ یورو ارز مسافرتی دریافت کند. مبلغ قابل پرداخت لزوما به یورو محدود نیست و در سامانه فعلی امکان پرداخت دلار یا یورو وجود دارد. انتخاب ارز و مبلغ نهایی در چارچوب گزینههای سامانه انجام میشود.
برای سفر زمینی به ارمنستان شرایط متفاوت است. مسافری که از مرز زمینی نوردوز خارج میشود، در حال حاضر نمیتواند از سامانه عمومی، سهمیه ۵۰۰ یورویی سفر هوایی را دریافت کند. بنابراین عددهایی مانند ۳۰۰ یورو برای سفر زمینی که در بعضی مطالب قدیمی یا راهنماهای غیررسمی دیده میشود، نباید بهعنوان مقررات جاری مبنا قرار گیرد.
نرخ خرید هم مخصوص ارمنستان نیست. یعنی برای سفر به ایروان یک نرخ و برای مقصد دیگری نرخ جداگانهای برای سهمیه مسافرتی تعیین نمیشود. بهای ارز هنگام پرداخت وجه ریالی و بر اساس نرخ مرکز مبادله ارز و طلای ایران در همان زمان محاسبه میشود. به همین دلیل، نمیتوان یک قیمت ریالی ثابت را برای کل سال اعلام کرد.
نکته دیگر این است که دریافت سهمیه به معنای دریافت درام ارمنستان نیست. ارز مسافرتی در سازوکار عمومی فعلی به دلار یا یورو پرداخت میشود و مسافر در صورت نیاز باید هزینه تبدیل آن به درام را نیز در برنامه سفر خود لحاظ کند.
برای ترکیه نیز قاعده اصلی با ارمنستان تفاوتی ندارد. اگر سفر با پرواز خارجی انجام شود، متقاضی بالای ۵ سال میتواند در صورت داشتن شرایط، سالانه تا سقف معادل ۵۰۰ یورو ارز دریافت کند. استانبول، آنتالیا، ازمیر یا دیگر شهرهای ترکیه سهمیه جداگانهای ندارند و شهر مقصد سقف ارز را تغییر نمیدهد.
تفاوت مهم در سفرهای زمینی دیده میشود. بسیاری از سفرهای ایران به شهرهایی مانند وان از مرز زمینی انجام میشود، اما رویه فعلی سامانه عمومی ارز مسافرتی فقط سفر هوایی را پوشش میدهد. بنابراین مسافر زمینی ترکیه نباید عدد ۳۰۰ یورو را بهعنوان سهمیه قطعی فعلی در بودجه سفر خود محاسبه کند.
نرخ ارز نیز بر اساس مقصد تغییر نمیکند. در برخی مطالب قدیمی هنوز عبارت نرخ سنا برای توضیح قیمت ارز دولتی یا خدماتی دیده میشود، اما نرخ نهایی خرید باید بر اساس نرخ مرکز مبادله در زمان پرداخت بررسی شود. پیش از ثبت درخواست، مرور شرایط و جزئیات ارز مسافرتی میتواند تفاوت مقررات فعلی با اطلاعات قدیمی را روشن کند. از طرف دیگر، کارت ارزی را هم نباید روش ثابت تحویل برای همه مسافران دانست؛ در سازوکار جاری، ارز خریداریشده پس از کنترل گذرنامه از طریق باجه یا خودپرداز ارزی بانک عامل در فرودگاه تحویل میشود.
ثبت درخواست از ۷ روز تقویمی پیش از تاریخ پرواز امکانپذیر است. پس از ثبت اطلاعات و پرداخت ریالی با کارت بانکی متعلق به متقاضی، کد تحویل صادر میشود. مسافر باید همان بانک عاملی را که هنگام ثبت درخواست انتخاب کرده برای دریافت ارز در فرودگاه ملاک قرار دهد.
این سازوکار نشان میدهد تفاوت ترکیه و ارمنستان بیشتر در شیوه سفر مسافران ایرانی است تا سقف رسمی سهمیه. در هر دو مقصد، سفر هوایی میتواند مشمول سهمیه عمومی باشد و سفر زمینی در سامانه فعلی این سهمیه را ندارد.
عراق به دلیل حجم بالای سفرهای زیارتی وضعیت متفاوتتری دارد. اگر سفر عادی و هوایی به عراق انجام شود، مقررات عمومی ارز مسافرتی اعمال میشود؛ یعنی افراد بالای ۵ سال میتوانند در چارچوب سهمیه سالانه، تا معادل ۵۰۰ یورو ارز دریافت کنند.
اما سفر زمینی عادی به عراق، مانند سفر زمینی به ترکیه و ارمنستان، در سامانه عمومی فعلی مشمول ارز مسافرتی نیست. این موضوع را نباید با سهمیه ویژه اربعین اشتباه گرفت. سهمیه اربعین یک سرفصل مستقل و مناسبتی است که ضوابط خودش را دارد.
برای اربعین ۱۴۰۵، بانک مرکزی به زائران بالای ۵ سال اجازه داد تا سقف ۲۰۰ هزار دینار عراق دریافت کنند. فروش این سهمیه از ۲۰ تیر ۱۴۰۵ آغاز شد و تا ساعت ۱۵ روز ۱۲ مرداد ادامه داشت. متقاضی نیز باید پیش از خرید در سامانه سماح ثبتنام میکرد.
ارز اربعین مستقیما به دینار عراق پرداخت میشد و نرخ آن طبق سازوکار اعلامی بانک مرکزی و بانک عامل محاسبه میشد. نکته مهم این بود که دریافت ۲۰۰ هزار دینار اربعین، سهمیه عمومی ارز مسافرتی سالانه فرد را از بین نمیبرد. به همین دلیل، کسی که شرایط هر دو سرفصل را داشت میتوانست مطابق مقررات مربوط به هر کدام جداگانه اقدام کند.
این سهمیه را نباید به تمام سفرهای عراق تعمیم داد. بازه فروش اربعین محدود بود و مقررات آن به همان مناسبت مربوط میشد. برای سفر عادی در ماههای دیگر، نوع مسیر و آخرین مقررات سامانه عمومی باید بررسی شود.
فرایند عمومی برای سفر هوایی در سامانه ارز مسافرتی غیرحضوری است و نیازی به مراجعه اولیه به شعبه بانک ندارد. مراحل اصلی به این ترتیب است:
اگر مسافر پیش از مراجعه برای تحویل ارز از درخواست منصرف شود، امکان لغو از طریق سامانه طبق شرایط تعیینشده وجود دارد. در صورت عدم دریافت نیز سامانه برای تسویه و بازگشت وجه، مهلت مشخصی در نظر گرفته است.
برای سفر هوایی، سقف فعلی سالانه معادل ۵۰۰ یورو برای هر فرد بالای ۵ سال است.
این سقف برای سفر خارجی هوایی است و کشور مقصد بهتنهایی آن را تغییر نمیدهد. مبلغ ریالی خرید نیز ثابت نیست و هنگام پرداخت بر اساس نرخ مرکز مبادله محاسبه میشود.
در سامانه عمومی فعلی، خیر.
در حال حاضر سفرهای زمینی، ریلی و دریایی مشمول سهمیه عمومی ارز مسافرتی نیستند. سهمیههای ویژه مانند ارز اربعین مقررات جداگانه دارند و نباید با سهمیه عمومی سفر زمینی اشتباه گرفته شوند.
ثبت درخواست از ۷ روز تقویمی قبل از تاریخ پرواز امکانپذیر است.
فرایند درخواست بهصورت غیرحضوری انجام میشود. پس از پرداخت، کد تحویل صادر میشود و مسافر ارز را پس از کنترل گذرنامه از بانک عامل منتخب دریافت میکند.
اگر ارز هنوز تحویل نشده است، باید درخواست را در سامانه لغو یا فرایند بازگشت وجه را پیگیری کرد.
طبق رویه سامانه، پیش از دریافت ارز امکان انصراف با شرایط مشخص وجود دارد و وجه ریالی پس از کسر هزینه انتقال به حساب اعلامشده متقاضی برمیگردد. اگر درخواست بدون دریافت ارز باقی بماند، سامانه نیز پس از پایان مهلت تعیینشده فرایند خاتمه معامله و بازگشت وجه را انجام میدهد.
دیدگاهتان را بنویسید